تبلیغات
پــــــوشــــــــاكBlue Star
[ طراحی : روز گذر ] [ Weblog Themes By : roozgozar ]

پــــــوشــــــــاكBlue Star
پــوشـاكBlue Star انتخاب باتوست میتوانی بهترین باشی یادت باشد. استیوجابز ازپاركینگ خانه اش شروع كرد، تو هم میتوانی
نویسندگان
لینک ویژه
اتحادیه صنف پوشاك كشور
پیوندهای روزانه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد1
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
تماس با ما

تاریخچه ترمه بافی در ایران

مقدمه :

پارچه ترمه در ایران از قدمت تاریخی بالایی برخوردار است. در زمان های قدیم ترمه مانند فرش با دست بافته میشد. ولی امروزه به صورت نیمه صنعتی بافته میشود و ترمه ایران در کل جهان معروف است که در شهر یزد بافته میشود به صورتی که هر ترمه شناسنامه دارد که روی خود پارچه اسم کارخانه بافنده و سال بافت آن بافته میشود. ایرانیان از قدیم ترمه را برای سنت های خیلی مهم استفاده می کنند مثلا در شهر اصفهان مهریه هر عروس حداقل یک شال ترمه است و در خانه های قدیمی و سنتی پارچه های ترمه خیلی اصیل و قدیمی بافته میشود. به طور خلاصه ایرانیان برای پارچه ترمه ارزش خاصی قایل هستند و امروزه در کل جهان ترمه ایران شناخته شده است که بیشترین طرفدار پارچه ترمه اروپاییان هستند.

ترمه چیست؟

پارچه ترمه به پارچه طریف و لطیفی اطلاق میشود که از دو سری نخ تار و پود در پشت پارچه به صورت آزاد و تراکم پودی آن زیاد باشد. جنس آن از کرک و پشم یا ابریشم با طرحهای اصیل و سنتی ایران است.

تاریخچه ترمه :

شروع ترمه بافی در ایران به اوایل دوره صفویه می رسد هر چند برخی را عقیده بر آنست که زادگاه اصلی ترمه قلب آسیای مرکزی و ارتفاعات کشمیر است عده ای نیز بر این باورند که ترمه بافی در ابتدا در ایران آغاز گردید و سپس به کشمیر راه یافته است. آنچه در خصوص این پارچه بسیار ظریف میتوان گفت این است که ذوق و سلیقه و ابتکار ایرانیان در ظرافت بافت ، جنس و طرحهای خیال انگیز ان در جهان کم نظیر میباشد. این هنر در دوره شاه عباس صفوی به اوج شکوفایی و تکامل خود دست یافت ، که شهره جهان گشت و به یکی از محصولات صادراتی ایران مبدل شد.

مراحل بافت ترمه :

الف) مواد اولیه مصرفی : نخستین مرحله بافت ترمه تهیه کردن مواد اولیه آن است. معمولا ترمه از پشم و ابریشم بافته میشود اما پشم سفید رایج ترین پشمی است که در بافت ترمه مورد استفاده قرار میگیرد زیرا میتوان آن را با هر رنگ دلخواهی رنگ آمیزی نمود. پشم ترمه باید مرغوب باشد و الیاف بلندی داشته باشد که گوسفندان ایران و کشمیر دارای پشم های نرم و محکم خوبی بوده و تا حد زیادی براق و سفید است و بهترین پشم گوسفند در ناحیه پهلوها - شکم - پشت گردن و سر و ساق پا قرار دارد و معمولا این پشم ها ریسیدن و رنگرزی کردن و بافتن پشم در قرن 16 میلادی در ایران پیشرفت زیادی برای بافت ترمه کرده است. دوره شاه عباس صفوی را میتوان دوران اوج وشکوفایی صنعت ترمه بافی عنوان کرد ، به دلیل اینکه شاه عباس طراحان برجسته ای را از چین و ارمنستان به ایران دعوت کرد تا هنر نوین خود را به ایرانیان تعلیم دهند به همین دلیل ترمه های آن زمان زیبایی و برجستگی خاصی پیدا کرد.

ب)شستن پشم : پس از تهیه مرغوب ترین پشم ، اولین قدم تمیز کردن پشم از چربی و چرک موجود و محلول در آن است ، که باید قبل از رنگرزی انجام شود. ایرانیان معمولا قبل از اینکه پشم گوسفندان راقیچی کنند حیوان را 10 دقیقه درآب میشویند سپس برای جدا کردن مواد چربی از پشم آن را دربازها (قلیا) خیس کرده و سپس چندین بار با آب می شستند تا با اینکار ناخالصی ها پاک و پشم براق گردد.

ج)سفید کردن پشم : در ایران از دو روش برای سفید کردن پشم استفاده میشود.

روش اول : پشم ها را در چمنزار می کردند تا پس از جذب شبنم و تبخیر آن در روزسفیدتر گردد و این عمل را چندین مرحله انجام می دادند.

روش دوم : استفاده از مشتقات گوگرد برای سفید کردن پشم.

د)ثابت کردن رنگ : بعد از اینکه پشم ها به اندازه کافی سفید شدند ، نوبت رنگ نمودن آن هاست که یکی از مهم ترین مراحل تهیه چون رنگ هایی که مستقیم بکار برده شوند دوام و ثبات ندارند و رنگرزهای ایران برای رفع این مشکل از موادی به نام دندانه استفاده می کردند. دندانه ماده شیمیایی معدنی است که توانایی جذب رنگ را در پشم افزایش می دهد. برای اینکه دندانه واکنش مطلوب خود را در رنگرزی کسب کند باید قبلا خالص گردد. رایج ترین دندانه ها که در ایران بکار می رفتند عبارتند از : زاج سفید . قلع . روی . کلر . سرب و سولفاتهای دیگر که مواد معدنی و مازوج و برگ سمق و غیره که مواد گیاهی بودند. رنگ ترمه های ایرانی معمولا از گیاهان طبیعی تهیه میشود. این رنگ ممکن است از ریشه ، تنه ، برکها ، گل ، میوه و یا پوست گیاهان به دست آید. چون حفظ پارچه های ترمه پشمی بسیار مشکل است و در اثر رطوبت و بید از میا رفته اند و اطلاعات کمی از رنگ آن ها باقی مانده است.

نوع ترمه :

انواع ترمه های ایرانی و کشمیری بشرح زیر می باشند :

شال چهرقدی : اندازه آن 1/5*1/5 می باشد و برای روسری یا بقچه بکار می رود که هم لچک ترنجی آن متداول بوده و هم نوع گلدار آن.

شال راه راه : که بر دو نوع است :

الف) شال راه راه پهن

ب) شال راه راه باریک

که هر کدام نوع مصرف خوئش را متناسب با سلیقه افراد در استفاده از آنها دارد.

شال اتابکی : از نوع کشمیری است و از پشم بسیار لطیف بافته میشود.

شال بندی : نقشه آن شبیه لانه زنبور است و داخل هر خانه یک گل یا یک بته می خورد.

شال محرمات : به نوعی شال راه راه گفته میشود که پهنای راه های آن متفاوت است.

شال کشیری : به انواع شال های بافت کشمیر گفته میشود که معروف ترین آن نقشه بته جقه ، نقشه شاخ گوزنی و نقشه ذرختی می باشند.

شال زمردی : نوع اعلای شال کشمیری است که زمینه نیلی با نقشه بته جقه و رنگ های بسیار زنده به خصوص رنگ سبز زمردی دارد.

شال کرمان : به تمام شال های بافت کرمان گفته میشود و انواع گوناگون دارد.

شال امیری : همچنان که از نامش پیداست از انواع درباری و اعلای شال های کشمیری است عموما نقش بته جقه و شاخ گوزنی آن دیده شده است.

شال یزدی : ترمه های یزدی به ترمه های بافت منطقه یزد گفته میشود که اکثرا یا راه راه هستند و یا گل های شاه عباسی میخورند که قدیمی و نایاب هستند.

یکی از وظایف مهم و مشکل بافنده ترمه انتخاب رنگ و جور کردن آن می باشد که اینجور کردن یا از طریق رنگ های متجانس و دارای هارمونی انتخاب میشود یا حتی ممکن است از انتخاب رنگ متضاد در یک فرم مشخص نیز نوعی تجانس و زیبایی به چشم بخورد که این مسأله یک راز در هنر ترمه ایران است.

کاربرد ترمه در گذشته و حال :

ترمه در زمان های گذشته مصارف متنوع و گوناگونی داشته است که از جمله دوختن لباس های فاخر ، اشرافی ، پرده ، جانماز ، خلعتی و... را میتوان نام برد. امروزه نیز از ترمه بعنوان پارچه مبلمان ، پشتی ، رومیزی و... استفاده میشود. مصرف کنندگان ترمه در گذشته بیشتر رجال و اشراف و پادشاهان بوده اند و در زمان حال اغلب اقشار متوسط و بالای جامعه هستند که آن را بعنوان هدیه در عروسی ها و در اعیاد و مراسم رسمی و خانوادگی به یکدیگر تقدیم می کنند.

نگهداری ترمه :

اصولا پارچه ترمه به سبب بافت منحصر به فرد خود و به دلیل تراکم زیاد ، پودهایش از یک مقاومت نسبی مطلوب برخوردار است و در مجموع پردوام تر از بقیه انواع پارچه می باشد. با این وجود ، نور و رطوبت از بزرگترین عوامل رنگ پریدگی ترمه است. زیرا قسمت های سیاه آن در برابر نور و حرارت حساس تر از بقیه قسمت ها بوده و به راحتی آن هارا جذب میکند. همچنین بید یکی از دشمنان ترمه است و به همان گونه که دیگر پارچه های پشمی در برابر بید زدگی محافظت میشود ، می بایست در نگهداشت ترمه اقدام شود.

برای شستشوی پارچه های ترمه در صورتی که از رنگ ثابت گیاهی برخوردار باشد از هر نوع محلول شوینده ای میتوان استفاده کرد ، ولی اگر الیاف آن با رنگ های شیمیایی رنگ آمیزی شده باشد باید حتما آن را خشک شویی نمود تا رنگ پس ندهد.


[ 20 اسفند 92 ] [ 08:47 ق.ظ ] [ جانعلی ]
تصاویر زیباسازی نایت اسکین
درباره وبلاگ

پــــــوشــــــــاكBlue Star
هستیم برای امروز میمانیم برای فردا
تولیدكننده شلوارجین-كتان-كش-مخمل زنانه ودخترانه دركل ایران
انتخاب وبلاگ برتر 15309
لینک های مفید